Memleketin İki Yüzü

Berbere selam vererek içeri girmemle boşalan koltuğa oturtulmam bir oldu. Memleketimin berberleriyle taksi şoförleri insanın yedi sülalesini öğrenmeden yakasını bırakmazlar, bilirsiniz. Genç berber bir taraftan giderek azalan saçlarımı makaslarken, diğer taraftan da laflamayı ihmal etmiyordu. Saç tipiniz tıpkı babanıza benziyor, deyince aynadaki kendisine baktım. “Sizin kardeşinizin kiracısıydım bir zamanlar. O evi çok sevmiştim.” dedi. Kafamda dikilen adama aynada aval aval tekrar baktım. Çok sevdim dediği o evin her odasında soba yansa da kışın bir türlü ısınmaz ve her giren kiracı bundan şikâyetçi olurdu. Benim meraklı bakışlarıma gecikmeden karşılık verdi:

-Küçük olduğundan içerisi dolu görünüyordu. Şimdi büyük bir ev yaptırdım, mobilya içinde kayboluyor.

Genç adamın bu son söylediklerine takıldım doğrusu... Bana niçin yeni ve büyük bir ev yaptırdığını duyurmak ihtiyacını hissetti? Asıl söylemek istediği de bu olsa gerek.

Eğitimli ve yaşına göre ağırbaşlı bir başka tanıdığı memleketimde dinliyorum:

Akrabalarımdan işadamı birisi üç çocuğunu özel okulda okutuyordu. İşi iyi gitmediği, borç harç içinde olduğu hâlde okul masrafları olarak her sene dünyanın parasını vermesine bir anlam veremediğimden kendisine dedim ki, “Bak ben de devlet okullarında okuyarak bu yerlere geldim; ekonomik şartların elvermemesine rağmen çocuklarını illâ da özele göndermene gerek yok”. Bana; “İşadamı felancının çocukları herkesin gittiği okula gidiyor dedirtmem” dedi.

Yıllar yılı yakın akrabalarına kol-kanat germiş, imkânları ölçüsünde destek olmuş ve bu yüzden kapısı çalınmış bir evin kadınına, o çevreden kimseyi artık göremeyince, merak ettim, sordum.  Kadın önce derinden bir of çektikten sonra;

-Onlarınn hepsi artık zengin oldular, dedi.

Lafın gerisini o da getirmedi, ben de sormadım... Doğru ya, niye geleceklerdi ki; boynuz kulağı geçmişti zaten. Zengin olmakla adam olmak demekki farklı meziyetlermiş.

Yörede zamanın varlıklı kişilerinden yaşlı birisini eşimle birlikte sıcak bir yaz günü ziyarete gittik. Tek katlı kerpiç evin bahçesi de kendisi gibi son derece bakımsız ve sahipsiz görünüyordu. Sanki yıllar önce burası terk edilmiş gibiydi. Kapıyı tıklattık; ses yok... Bir daha; yine ses yok... Evde kimseciklerin olmadığına kanaat getirip, elimizde kocaman karpuzu kapının önüne bırakıp gitmek üzereyken, kapı içerden açıldı. Heybetli o adamdan geriye kat kat buruşmuş derinin kapladığı bir kemik yığını kalmıştı. Hanımının da durumu kendisinden pek farklı  değildi.

-Bu ne hâl, dedim.
-Paran olmayınca evlat bile kapıyı açmıyor, dedi.

Şehrin dere-tepe gibi inişli çıkışlı kaldırımında biraz yürüdükten sonra bazen kahvecinin sandalyeleri, bazen de dükkanları kaldırımları işgal eden malları yüzünden tekrar yola iniyorum. Daha beş adım yürümeden arkama dayanan arabanın korna sesiyle yine kaldırıma tırmanıyorum. Bir müddet elimi kolum sallayarak yürürken, kaldırımın tamamını işgal etmiş kocaman bir “jeep” karşıma çıkıyor. Zaten çok geniş olmayan caddenin sağ ve sol kenarları boydan boya park etmiş arabalarla iyice daraltıldığından, seyreden arabalarla köşe kapmaca oynayarak yoluma devam ediyorum. Bu şehir ve başta İstanbul olmak üzere neredeyse bütün şehirleri memleketimin, beton binalar ve arabalar tarafından işgal edildiğinden insanlar için yürünecek kaldırımlar, gezip dolaşılacak yeşil sahalar, parklar yok... Memleketimin   şehirlerinde insanlar, tenekeden arabaları ve betondan binaları için yaşarlar.

Bir arkadaşımın davetlisi olarak Memleketin Başşehri’nin en gözde semtinde bir lokantadayız. Arkaplanda çalan müziğin ecnebice olmasını ilk başta pek yadırgamıyorum. Biraz onlardan biraz bizden karışık devam eder zannediyorum. Fakat ilerleyen zaman içinde Ankara’nın Çankaya’sında, sahibi Türk, müşterisi bilâ istisna Türk olan bu lokantada niçin Türk müziğinin sesi kesilmişti... Müşterileri “vatandaştan olmadıklarından” mıydı? Görevliyi çağırarak gerekçeli itirazımı dile getirdim. Efendim bu beni aşar, deyip işletmenin sahibine durumu iletince, adam masamıza geldi; dinledi, yerden göğe kadar haklısınız, ben de çok severek dinlediğimden değil de, dedi ve birkaç dakika aradan geçmeden Türk müziği çalmaya başladı.

Büyükşehir insanının “ziyaretgâhı” hâline gelmiş çokkatlı alışveriş merkezlerinin hangisine gittiysem, yabancı sermayenin memleketimdeki hâkimiyeti kadar yabancı dillerin, Türkçe konuşulan toprakladaki istilasını gözlerimle gördüm.

Memleket insanını iyi gözlemleyen bir arkadaşı dinliyorum: Eskiden muhafazakâr kesim diğerline kıyasla Türkçe ve benzeri konularda daha duyarlı olurlardı. Şimdi ise, imkânı olan herkes çocuğunu İngilizce tedrisat yapan okullara verme yarışındalar.

Gelişen, hızla kalkınırken vatandaşının da anlaşılan odur ki, başı dönen, komşunun komşuyla, akrabanın akrabayla, arkadaşın arkadaşla nefes nefese zengin olma, mülk edinme, araba sahibi olma yarışına girdiği memleketimde,  bizden, kendimizden birşeyleri de aynı hızla kaybetmiyor muyuz?


 YAZARIN DİĞER YAZILARI:

Memleketin İki Yüzü
İn Davanın Sırtından...
Türkiye’nin Büyük Çatısı veya Cihanşümul Devlet Tasavvuru
Ebuzer Üzerinden Kimlik Arayışı
Türkçe Varsa Biz de Varız
Büyük İnsan
İnsanlığa Yön Veren Nesiller
Bugünkü ve Yarınki Toplumlar
Bu Sesi Duy Türkiye:
Kızgın ve Kırgın Nesiller
Kültürel Ayrımcılık
İstikbale Giden Yol Haritamız
Niçin Öldürüyorlar...
Büyüsü Bozulan Batı
Yorgun Adam
Medeniyet Ülküsü (2)
Medeniyet Ülküsü
Batı ve Batılı Değerler Tükenirken...
Benden Alkış Bekleme
Güvercinin Aşkı ve Karganın Leşi (3)
Güvercinin Aşkı ve Karganın Leşi (2)
Güvercinin Aşkı ve Karganın Leşi
Hakikat Çıplak!
Benim Farkım, Sesli Düşünmektir
Hâkim Medeniyetin Hâkimiyeti
Gençlik Liderini Arıyor
Siyaseten ve Hakikaten Batı Avrupa Türkleri
Müslümanın Dirilişi
İnandığınız gibi misiniz, yoksa Yaşadığınız gibi mi?
Global Düşünebilmek, İnanabilmek ve Yaşayabilmek (3)
Global Düşünebilmek, İnanabilmek ve Yaşayabilmek (2)
Dostlar veya Muhsin Ceylan
Global Düşünebilmek, İnanabilmek ve Yaşayabilmek