Almanya’nın rotası

Bir buçuk ay kadar önce Federal Adalet Bakanı Brigitte Zypries’in din hürriyetinin kısıtlanması konusunda yaptığı açıklama, birkaç Almanca yayın yapan basın organı dışında gereken yankıyı bulmadı. Birlik 90/Yeşiller’e yakınlığı ile tanınan TAZ[1] gazetesi, bakanın açıklamalarını „Brigitte Zypries bir kültür savaşı mı alevlendirmek istiyor?“ sorusuyla değerlendirdi. Çünkü Bakanın sözleri, bugün Federal Almanya’nın haklı olarak gurur duyduğu Federal Anayasası’nın koruma altına aldığı, en temel insan haklarından din hürriyetini ortadan kaldıracak bir adımdı. Bu durumda fikir hürriyetine önem veren ve karikatür krizinde şahit olduğumuz üzere, hürriyeti herşeyin önünde tutan Alman basınının müthiş bir kampanya başlatması, Alman siyasi partilerinin bu teklife itiraz etmesi ve sözkonusu tepkinin Bakanı istifa etme noktasına getirmesi beklenirdi. Ancak böyle olmadı. Alman siyaseti ve medyası Anayasa’ya bağlılık sınavında sınıfta kaldı.

Bakanın teklifi neydi?
Bakan temel haklardan olan din hürriyetinin kısıtlanmasını ve sadece dini ibadetlerin koruma altına alınmasını savunuyor; kiliselerin ticari faaliyetlerinin veya kız çocuklarının spor derslerinden muaf tutulmalarının din hürriyetinin dışında  bırakılmasını istiyordu.
Bakan’ın iddia ettiği gibi bir problem gerçekten bu ülkede var mı? Yani din hürriyetinin ardına sığınarak bu ülkede, kişiler bazı sorumluluklarından veya mecburiyetlerinden kaçıyorlar mı? Mesela, veliler özellikle kız çocuklarının spor derslerine katılmaları veya sınıf gezilerine katılmalarını istemiyor ve bu konuda din hürriyetinin arkasına mı saklanıyorlar? Yoksa pek çok okul, velilerin hiç de haksız sayılmayacak endişelerine kulak tıkayarak basit organizelerle giderilebilecek bir endişeyi büyük bir mesele haline mi sokuyor? Çocuklarını okul gezilerine göndermeyen „Yahovanın Şahitleri“, din hürriyetlerini demokratik ve hukuki bir hak olarak kullanabilirken, Müslüman kökenli bir aile sınıf gezilerinde çekince gösterince neden din hürriyeti birden problem sayılıyor? Daha da önemlisi, temel hak ve hürriyetlerden birisi olan din  hürriyetindeki her türlü kısıtlama taleplerinin en üst düzeyde dillendirilmesi ve muhtemel bir anayasa değişikliği söz konusu olduğunda doğabilecek kamuoyu tepkisini ölçmeye çalışan siyasilerin karşılaştıkları sessizliktir. Muhtemel bir uygulama halinde doğrudan kendilerini de etkileyeceği kesin olan din hürriyetinin kısıtlanması ihtimaline Hristiyanlar ve kendi kilise örgütlenmelerinin bu sessizliği, Almanya’daki demokrasi anlayışının düzeyi hakkında fikir vermektedir. Bugün Müslümanlara yönelik hak kısıtlamalarının yarın diğer din sahiplerini etkilemeyeceğinin garantisi yoktur?
Benzer sessizliği sekiz eyalette uygulamaya konulan ve pratikte hayatın bütün katmanlarını etkisi altına alan başörtüsü yasağında da yaşamıştık.
Bu tartışma, hatta tartışmama, bizi bir sonuca ulaştırmaktadır: Fikir hürriyeti, din ve vicdan hürriyeti gibi temel hak ve prensipler Avrupa için aydınlanma hareketinin bir sonucudur. Ancak aydınlanma, Avrupa’da yaşanan ikiyüzlü, ırkçı ve faşizan uygulamalara engel olamamıştır.
Gerek laikçi çevrelerin, gerekse ırkçı örgütlenmelerin yan yana düştüğü İslam dini ve Müslüman dindarlığı karşıtlığının geldiği nokta, özgürlüklerin hiçbir haklı gerekçeye dayanmaksızın kısıtlanmasıdır.
Halbuki Almanya, gerek Anayasası, gerekse yasalarıyla devlet düzeninin kalıcığı alanında gerekli tedbrileri almayı başarmış, bu tedbirleri alırken de hürriyetçi demokrasiden en az taviz vermeyi başarmış ender devletlerden biri olarak bilinmektedir. Son dönemlerde yaşanan tartışmalar ve bu tartışmalara dahil edilen politikacı görüşleri, Almanya’nın yavaş yavaş 50-60 yıl öncesine doğru yol almak üzere dümenini kırdığını, bunu yaparken de demokratik hak ve özgürlükleri birincil olarak seçilmişlere sunmayı, sevimsiz bulduğu gruplara ise kendi vatandaşı da olsalar, yavaş yavaş sırtını dönme eğilimi göstermeyi tercih ettiğini görüyoruz. Sevimsizlik kavramı her döneme göre değişebilen bir yapıya sahip. Sevimsizlik temel belirleyicilerinin en önemli ayağını ise, Batı Hristiyanlık anlayışının dışında kalmak oluşturuyor.

E-Posta: a.kilicarslan@web.de

Yazarın diğer yazıları:

Almanya’nın rotası
Müslüman Kadınlar, Birleşin!
Namus Cinayetleri
Türkler şiddet kurbanı
Almanya yaşlanıyor
A’dan Z’ye plan olsanız ne yazar?
Seçimler ve Azınlık Türk Kadın Hareketi İlişkisi
Göçelim, ancak göçen olmayalım!
Erkekler farklı mı ölür?
8 Mart Dünya Kadınlar Günü
Aman, çifte kavrulmayalım!
Avrupa aydınlanmış da...
Hollanda’da pişti, üzerimize düştü
Kadınlar siyasetin neresinde?
Azınlık Türk kadın hareketi var mı?



SAYFA BASI